Rowerek biegowy czy z pedałami dla czterolatka

Ścieżka wokół jeziora niedaleko Jarot w niedzielę rano jest dla czterolatka na rowerku biegowym tym, czym autostrada dla kierowcy ciężarówki. Długa, równa, z lekkimi zjazdami. Julek śmiga po niej od zeszłego lata. Trzyma nogi w górze na zjazdach, hamuje butami, czasem stopą, czasem kolanem.

W kwietniu coś się zmieniło. Za każdym razem, gdy mijał nas starszy chłopiec na rowerze z pedałami, Julek odwracał głowę. W końcu zapytał: „Kiedy ja będę miał taki z pedałami?”. Nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Spędziliśmy trzy weekendy, żeby się dowiedzieć.

Biegowy to nie zabawka na rok

Rowerek biegowy kupiliśmy na trzecie urodziny, używany, za niewielkie pieniądze. Najlepsza inwestycja w aktywność Julka, jaką zrobiliśmy. Na biegowym dziecko uczy się równowagi, skręcania i hamowania, bez myślenia o pedałach. Kiedy przesiada się na rower, zwykle nie potrzebuje bocznych kółek, bo równowagę już ma.

Przeszkodą u czterolatka nie są umiejętności, tylko rozmiar i ambicja. Julek urósł. Siodełko rowerka było na maksymalnej wysokości, a kolana podjeżdżały mu pod kierownicę. Przy dłuższych przejazdach męczył się bardziej niż rok temu.

Na tablicy z wymiarami u sprzedawcy i w opisach rowerów najważniejszy jest jeden parametr: przekrok, czyli długość nogi od kroku do podłogi. Zmierzyliśmy go w domu, tak jak wcześniej mierzyliśmy stopę przed kupnem butów, o czym pisałem w tekście o obrysie stopy. Książka między nogami, przyciśnięta do kroku, i miarka do podłogi. Wyszło nieco ponad czterdzieści centymetrów.

Czternaście czy szesnaście cali

Rowery dziecięce opisuje się rozmiarem kół. Dla dziecka w wieku czterech, pięciu lat najczęściej spotyka się 14 i 16 cali. Wiek to tylko przybliżenie. Liczy się wzrost i przekrok. Dziecko, siedząc na siodełku w najniższym położeniu, powinno sięgać ziemi przynajmniej czubkami palców obu stóp, a na początku nauki lepiej całymi stopami.

Julek ma około 108 cm wzrostu. Przymierzaliśmy oba rozmiary w sklepie rowerowym i u znajomych. Na szesnastce przy najniższym siodełku stał na palcach. Na czternastce stał całymi stopami i miał jeszcze zapas regulacji. Wzięliśmy czternastkę, choć sprzedawca sugerował szesnastkę „na dłużej”. Rower na wyrost jest dla czterolatka jak buty na wyrost: chodzi się źle i nie chce się chodzić wcale.

Zwracaliśmy uwagę na wagę roweru. Część dziecięcych rowerów waży niewiele mniej niż rower dorosłego. Czterolatek musi go podnieść, kiedy się przewróci, i prowadzić pod górkę. Lżejszy rower to mniej frustracji. Do tego hamulec ręczny, który dziecko jest w stanie nacisnąć. Julek ma małe dłonie i przy jednym modelu nie dosięgał dźwigni.

Boczne kółka zostały w pudełku

Rower przyszedł z bocznymi kółkami w zestawie. Nie zamontowaliśmy ich. Dziecko, które jeździ na biegowym, ma już równowagę, a boczne kółka uczą jazdy przechylonej na jedną stronę. Tak przynajmniej mówią rodzice, którzy przez to przeszli, i sprzedawca, który sam miał dwójkę dzieci.

Zamiast tego zrobiliśmy coś, co podpatrzyłem w internecie i co się sprawdziło: na pierwsze dwa wyjścia zdjąłem pedały. Kluczem płaskim, pięć minut. Nowy rower był przez dwa weekendy po prostu większym biegowym. Julek odpychał się nogami, sprawdzał hamulec ręczny, przyzwyczajał się do wysokości.

Za trzecim razem przykręciłem pedały. Wybraliśmy pusty, lekko nachylony odcinek ścieżki. Julek ruszał z nogą na pedale ustawionym wysoko, ja stałem kilka metrów dalej. Pierwsze próby kończyły się po trzech obrotach i postawieniem nogi. Po godzinie przejechał kilkadziesiąt metrów bez podpierania. Po drugiej godzinie nie chciał wracać do domu.

Nie wychodziło mi bieganie z ręką na siodełku. Julek się denerwował, że go trzymam, a ja po kwadransie biegu pochylony nad czterolatkiem miałem dość. Lepiej działało stanie z przodu i wołanie „patrz na mnie, nie na koło”.

Kask i reszta

Kask Julek nosi od biegowego. Obowiązek jazdy w kasku dotyczy w Polsce dzieci w określonych sytuacjach i przepisy w tej sprawie się zmieniają, ale u nas zasada jest prosta: bez kasku nie wsiadamy na nic, co ma koła. Kask musi być dopasowany do obwodu głowy, nie kupiony na wyrost, z paskiem pod brodą, pod który wchodzą dwa palce. Kupiliśmy nowy, bo stary był za ciasny.

Do kasku dorzuciliśmy rękawiczki z palcami. Przy upadku czterolatek podpiera się dłońmi, a otarte dłonie to koniec jazdy na tydzień. Kolanówki mieliśmy, ale Julek ich nie znosi i jeździ bez nich. Nie walczyliśmy.

Jedno ze sobą zawsze: plastry. Dla Julka i dla mnie, bo zwykle to ja się potykam, wybiegając mu na spotkanie.

Gdzie jeździć z czterolatkiem

Ścieżka wokół jeziora jest piękna w niedzielę o ósmej rano. W niedzielę o jedenastej jest na niej tłum: biegacze, rolki, hulajnogi, szybcy rowerzyści na treningu. Czterolatek na rowerze, który jeszcze nie jedzie prosto, w takim ruchu to stres dla wszystkich. Dlatego pierwsze próby robiliśmy rano, a w południe przenosiliśmy się gdzie indziej.

Najlepsze miejsca na naukę okazały się zupełnie nieromantyczne. Pusty parking przy markecie w niedzielę, kiedy sklep jest zamknięty. Osiedlowe alejki między blokami, z dala od ulicy. Asfaltowy plac przy szkole po lekcjach. Równo, płasko, bez samochodów.

Dziecko do dziesięciu lat, które jedzie na rowerze pod opieką dorosłego, może w Polsce korzystać z chodnika, a dorosły idzie albo jedzie obok. Na chodniku pierwszeństwo mają piesi, więc uczymy Julka zwalniać przy ludziach i zatrzymywać się przy każdym wyjeździe z bramy i przejściu przez jezdnię. Na przejściu dla pieszych rower prowadzimy. Julek uważa, że to strata czasu, ale prowadzi, bo „tata tak robi przy pracy”. Rzeczywiście, przy odbiorach przejść dla pieszych prowadzę rower, kiedy jeżdżę po mieście służbowo. Pierwszy raz moja praca do czegoś mu się przydała.

Co z biegowym

Biegowy został. Na razie stoi w piwnicy, ale wyciągamy go na krótkie wyjścia po osiedlu, bo na biegowym Julek jest szybki i pewny, a na rowerze z pedałami jeszcze się skupia. Przejście na rower to nie jest jeden dzień i jedna decyzja. U nas trwało trzy tygodnie i jeszcze trochę potrwa.

Na długi weekend jedziemy na wieś, pakujemy oba. Gospodyni powiedziała, że na podwórku jest asfaltowy podjazd. Julek już planuje, że pokaże krowom, jak jeździ „bez nóg”. Tak mówi o jeździe z pedałami. Krowy pewnie nie docenią. My doceniamy, bo przez trzy weekendy nikt nie zapytał o bajkę.